Press release

Museon initieert 'Kinderen Herdenken Kinderen'

Het Museon organiseert op donderdag 19 april een bijzondere herdenking. Meer dan 200 kinderen uit groep 8 van Haagse basisscholen zullen bij het Joods Kindermonument op het Rabbijn Maarsenplein de namen lezen van 2043 Joodse, Roma en Sinti kinderen uit Den Haag die tijdens de Tweede Wereldoorlog door vervolging om het leven zijn gekomen. Het lezen van de namen begint kort na twaalf uur en gaat daarna zonder onderbreking door. De laatste naam zal ruim drie uur later worden uitgesproken.

Voor en door schoolkinderen
Aan de herdenking werken negen Haagse basisscholen mee uit alle wijken van de stad: Basisschool Anne Frank, Basisschool Benoordenhout, de Savelbergschool, de Prinses Marijkeschool, de Jan van Nassauschool, de Ds. D.A. van den Boschschool, de Basisschool Yunus Emre, de O.G. Heldringschool. Er wordt daarnaast assistentie gegeven door leerlingen van de American School of The Hague in Wassenaar. Elke leerling leest van tien joodse kinderen de naam en de leeftijd voor.

Erna Aalsvel
De eerste naam die zal worden voorgelezen is die van Erna Aalsvel, die op vijftienjarige leeftijd in Sobibor is vermoord. Erna Aalsvel was de enige dochter van Salomon en Mietje Aalsvel. Het gezin woonde op de Goeverneurslaan 115 in Den Haag. Het hele gezin is in Sobibor vermoord, Erna op 21 mei 1943, de vader en moeder een week later, op 28 mei.

Joseph Zwarenstein
De laatste naam op de lijst is die van Joseph Zwarenstein. Hij woonde met zijn ouders en een jongere broer en zus in de Fischerstraat in Den Haag. Zijn vader was van beroep slager. Zijn vader, moeder en zusje Rosetta zijn alle drie op 8 oktober 1943 in Auschwitz vermoord. Joseph en zijn andere broer zijn allebei op 31 augustus 1943 vermoord. In welk concentratiekamp is niet bekend. Joseph bereikte de leeftijd van 17 jaar.

Namen Lezen
Het lezen van de namen van slachtoffers van de Sjoa gaat terug op de joodse traditie, waarin het belangrijk is om de herinnering aan overledenen levend te houden. De kinderen die in de concentratiekampen terechtkwamen verloren hun naam en kregen een nummer. Met hun naam verloren ze een deel van hun identiteit. De vermoorde kinderen kregen geen graven, hebben geen ouders meer en vaak ook geen nabestaanden om hen te kunnen herdenken. Hun herinnering is daarmee als het ware ‘dood’. Het voorlezen van hun namen brengt hier verandering in en blaast de herinnering aan de slachtoffers nieuw leven in.

Jom Hasjoa
De herdenking bij het Joods Kindermonument vindt plaats op de internationale gedenkdag voor de slachtoffers van de Sjoa. Deze gedenkdag heet Jom Hasjoa (letterlijk: Dag van de Vernietiging). Op allerlei plaatsen over de hele wereld vinden op 19 april herdenkingen en activiteiten zoals lezingen en filmvertoningen plaats.

Kind in Oorlog
Initiatiefnemer van de herdenking is het Museon. Dit museum organiseert al jarenlang tentoonstellingen, lezingen en activiteiten rondom de Tweede Wereldoorlog. De permanente tentoonstelling ‘Kind in Oorlog’ gaat over de vraag wat oorlog met kinderen doet, zowel in de Tweede Wereldoorlog als nu. In de tentoonstelling is aandacht voor kinderen van uiteenlopende achtergronden, zoals Joodse kinderen, Sinti en Roma kinderen, NSB-kinderen, kinderen die gevangen zaten in Japanse interneringskampen, ‘buitenkampers’ en kinderen uit Suriname, de Antillen en Marokko. In ‘Kind in Oorlog’ is ook een klein Joods Kindermonument dat naar het Museon is verplaatst toen de lagere school in de Bezemstraat werd gesloopt.

Joodse kinderen
Op het tegenwoordige Rabbijn Maarsenplein stond vanaf 1926 een lagere school met veel Joodse leerlingen. Op deze school werden niet alleen gewone lessen gegeven, maar onder schooltijd ook Joods godsdienstonderwijs. Op zaterdag (sjabbat) en op de Joodse feestdagen kregen de Joodse kinderen op deze school vrij. Toen de Duitse bezetter bepaalde dat joodse kinderen vanaf september 1941 niet meer naar gewone lagere scholen mochten gaan, mochten joodse kinderen alleen nog naar het schoolgebouw in de Duinstraat in Scheveningen of naar de school in de Bezemstraat. Vanaf 1 december 1942 moesten alle kinderen uit Den Haag en Scheveningen naar de school in de Bezemstraat. In de zomer van dat jaar waren ook de deportaties begonnen. De leerlingen van de school in de Bezemstraat zagen elke week hun klas kleiner worden, omdat er steeds weer kinderen onderdoken of thuis werden opgehaald en via kamp Westerbork in Drenthe naar vernietigingskampen zoals Sobibór en Auschwitz in Polen afgevoerd. Lange tijd is er vanuit gegaan dat er ongeveer 1700 joodse kinderen uit Den Haag door vervolging zijn omgekomen. Door recent onderzoek is echter gebleken dat uit Den Haag meer dan 2000 joodse kinderen zijn weggevoerd.

Joods Kindermonument
Ter herdenking van de joodse kinderen uit Den Haag is in 2006 een monument geplaatst. Het monument is een roestvrijstalen klimrek samengesteld uit stoelen. Deze lege stoelen staan symbool voor de leegte die na iedere deportatie ontstond. Op de klimrekken staan namen gegraveerd van omgekomen joodse kinderen.

Sinti en Roma
Uit Den Haag zijn in totaal 112 Sinti en Roma weggevoerd na de landelijke razzia van 16 mei 1944. Ook van de kinderen onder hen zullen de namen worden gelezen tijdens de herdenking op 19 april.

Samenwerking
'Kinderen Herdenken Kinderen' is een initiatief van het Museon en wordt georganiseert in samenwerking met het Haags Gemeentearchief, het Haags Historisch Museum, de Ambassade van Israel en de commissie Jom Hasjoa van de Haagse Gemeenschap van Kerken.

Overige activiteiten
In de Centrale Bibliotheek aan het Spui zullen op 19 april om 10.30 uur en van 16.00 tot 18.00 uur en op zondag 22 april van 12.00 tot 15.30 uur ieder uur de documentaire  ‘In Memoriam. Herinnering aan vermoord kind’ van Willy Lindwer te zien zijn. Deze documentaire is gemaakt door Willy Lindwer in het verlengde van het recent verschenen boek ‘In Memoriam, de gedeporteerde en vermoorde Joodse, Roma en Sinti kinderen 1942-1945’. Op zondag 22 april vindt in de Kloosterkerk om 16.30 uur bovendien een herdenkingsdienst plaats, georganiseerd door de Haagse gemeenschap van kerken. Aan de dienst werken mee: chazzan Ken Gould, Jan Hage (organist van de Domkerk te Utrecht), Cora Greenaway, middelbare scholieren van het Sorghvliet Gymnasium en Joke van Grootheest, conservator geschiedenis bij het Museon. Na afloop worden bloemen naar het Joodse Kindermonument op het Rabbijn Maarsenplein gebracht.

Museon
Het Museon is een interactief museum voor cultuur en wetenschap met een educatieve missie en een interdisciplinaire benadering. Het Museon wil mensen inspireren om de wereld te ontdekken en met respect te behandelen.

Museon
Stadhouderslaan 37
2517 HV Den Haag
www.museon.nl
info@museon.nl
 
Inlichtingen bij Rob de Winter, Telefoon: 070-3381421 / 06-10905384 ; Email: rdwinter@museon.nl of Joke van Grootheest, telefoon 070-3381410

 

---
Museon initieert Kinderen Herdenken Kinderen

Museon initieert Kinderen Herdenken Kinderen

---
Museon initieert Kinderen Herdenken Kinderen

Museon initieert Kinderen Herdenken Kinderen

---
Museon initieert Kinderen Herdenken Kinderen

Museon initieert Kinderen Herdenken Kinderen